Suriye yönetiminin Duma’da silahlı isyancı gruplara karşı kimyasal silah kullandığı iddiasıyla yükselen tansiyon bu sabaha karşı ABD, İngiltere ve Fransa muharip güçleri tarafından ülkedeki bazı askeri tesislerin füzelerle vurulmasıyla yeni bir boyuta geçti. ABD saldırının sınırlı olduğunu ve ‘şimdilik’ sona erdiğini duyururken Rusya ve İran harekata büyük tepki gösterirken, Türkiye’nin operasyona destek veren ülkeler arasında yer aldığı görüldü.

Sabaha karşı saatlerinde başlayan yoğun ‘askeri operasyon’ gündemindeki gelişmeleri Kronos okurları için oluş sırasıyla özetledik.

İLK ABD MEDYASI DUYURDU

Suriye’ye yönelik askeri operasyona ilişkin ilk bilgiler Türkiye saati ile sabaha karşı sularında ABD medyasında yer almaya başladı. ABD’de basın mensuplarına, Trump’ın Suriye’ye ilişkin yapacağı açıklama için hazırlıklı olmaları bildirildi.

Pentagon muhabiri Joe R. Tabet ve Lucas Tomlinson da ayrı ayrı yaptıkları ve ‘yetkili kaynaklar’a dayandırdıkları haberlerde Trump’ın Suriye’ye saldırıya onay verdiğini duyurdular.

TRUMP: SALDIRI EMRİNİ VERDİM

Kısa bir süre sonra Trump’ın açıklaması geldi. Trump TSİ 04.10 sularında, “Amerikan kuvvetlerine, Suriye diktatörü Beşar Esad’ın kimyasal silah kapasitesiyle ilgili yerlere yönelik kesin bir saldırı yapmaları için talimat verdim. İngiltere ve Fransa ile birlikte ortaklaşa bir operasyon şu anda başlamış durumda. İki ülkeye de teşekkür ediyoruz” dedi.

Trump İran ve Rusya’ya yönelik sert sözler de sarf ettiği konuşmasında, “Rusya, şu anki karanlık yolda devam mı edeceğine, yoksa medeni milletler arasında istikrar ve barış için bir güç mü olacağına karar vermelidir” ifadelerini kullandı.

10 DAKİKA SONRA ŞAM’DA PATLAMALAR

Trump’ın açıklamasından sadece 10 dakika sonra Suriye’nin başkenti Şam’da patlama sesleri duyulmaya başlandı. Suriye yönetiminden yapılan açıklamada ise hava savunmasının aktif olduğu bildirildi. Suriye hava savunma sistemi tarafından Tomahawk füzesine karşı fırlatıldığı belirtilen füzelerin Şam semalarındaki görüntüleri sosyal medya üzerinden yayınlandı.

İNGİLTERE VE FRANSA’DAN DESTEK

ABD Başkanı Trump’ın açıklamasından kısa süre sonra, İngiltere Başbakanı Theresa May’den destek açıklaması geldi: “Suriye’ye karşı güç kullanmaktan başka alternatif yok. Bu akşam İngiliz Silahlı Kuvvetlerine, eş güdümlü ve hedefli darbelerle Suriye rejiminin kimyasal silah kapasitesini azaltması ve bunu kullanmaktan caydırması için yetki verdim.”

Aynı dakikalarda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da “Suriye’de kimyasal silah kullanımının normalleşmesine müsamaha edemeyiz” açıklamasında bulundu

İngiltere ordusu tarafından sabah 5’te yapılan duyuruda, İngiliz jetlerinin Humus yakınlarında askeri tesisleri vurduğu belirtildi. İngiltere Savunma Bakanlığı da harekata 4 Tornado savaş uçağıyla katıldığını bildirdi. İngiliz basınında yer alan haberlere göre İngiliz uçakları saldırılarını Suriye hava sahasına girmeden gerçekleştirdi.

İLK TEPKİ RUSYA’DAN: TRUMP İKİNCİ HİTLER’DİR

Rus parlamentosunun alt kanadı Duma’nın Savunma Komitesi başkanı Aleksandr Şerin, “ABD Suriye’ye yönelik saldırılar düzenleyerek tüm uluslararası kuralları ihlal ediyor ve Rusya bunu saldırganlık eylemi olarak görmektedir” açıklamasında bulundu. Şerin, “ABD Başkanı Trump sadece dünya çapındaki bir suçlu değil, ikinci bir Adolf Hitler’dir. Bu, ikinci Belgrad’dır. Bu bir dönüm noktasıdır, egemen bir devlete karşı savaş ilanıdır” dedi.

ABD: KİMYASAL TESİSLERİ VURDUK, SALDIRI BİR DEFALIK

ABD Savunma Bakanı Mattis, Suriye’ye yönelik saldırının ‘bir defalık’ olduğunu söyledi. Mattis, “Bu yıl geçen yılki saldırıya nazaran iki kat daha fazla silah kullandık. Hedefler daha titiz seçildi. Ağır bir saldırı olduğunu söyleyebilirim” dedi.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Joseph Dunford ise ABD’nin Suriye’ye yönelik saldırısına ilişkin Rusya’ya önceden bilgi verilmediğini kaydetti. Dunford, “Operasyonun ilk dalgası sona erdi” dedi.

Dunford, Suriye’de vurulan hedeflerin Şam’da bir kimyasal silah araştırma merkezi, Humus’ta kimyasal silah depoları olduğunu söyledi.

RUS BÜYÜKELÇİ: SALDIRI SONUÇSUZ KALMAYACAK

ABD askeri yetkililerinin bu açıklamalarının adından bu kez Rus yetkililerden üst üste açıklamalar geldi.

Rusya’nın ABD Büyükelçisi Anatoliy Antonov, Suriye’ye yönelik saldırıların ‘sonuçsuz kalmayacağını’ söyleyerek, “En kötü endişelerimiz gerçekleşti. Uyarılarımız dikkate alınmadı. Önceden tasarlanan senaryo uygulanıyor. Bu gibi eylemlerin sonuçsuz kalmayacağı konusunda uyardık. Bu sonuçların tüm sorumluluğu Washington, Londra ve Paris’e aittir. Rusya Devlet Başkanının tahkir edilmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise “Şam barışçıl bir gelecek şansı elde ettiği anda saldırıya uğradı” ifadeleri kullanıldı. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mariya Zaharova, şunları söyledi: “Suriye halkı önce Arap Baharı’na, sonra IŞİD’e, şimdi de ‘akıllı’ Amerikan füzelerine maruz bırakıldı. Yıllardır terör tehdidi altında ayakta kalmaya çalışan egemen bir devletin başkentine saldırı düzenlendi.”

ŞAM’DA HÜKÜMET BİNALARI VURULMADI

Öte yandan Suriye kaynakları, ABD öncülüğündeki saldırılarda Şam’daki Suriye Devlet Başkanlık Sarayı’nın ve başkentteki hükümet binalarının vurulmadığını, ancak bazı sivillerin yaralandığını duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da ABD ve müttefikleri tarafından ateşlenen hiçbir füzenin, Tartus ve Hmeymim’in de dahil olduğu Rusya hava savunmasının sorumlu olduğu alana girmediği bildirildi.

NATO’DAN ABD, İNGİLTERE VE FRANSA’YA DESTEK

Saatler sabah 7’yi gösterirken NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’den, ABD öncülüğündeki saldırıya destek açıklaması geldi: “ABD, İngiltere ve Fransa tarafından atılan adımları destekliyorum. Bu adım, rejimin Suriye halkına yönelik kimyasal silahlarla saldırma kabiliyetini azaltacaktır.”

ŞAM SOKAKLARINDA ESAD’A DESTEK GÖSTERİLERİ

ABD öncülüğündeki saldırıyı protesto eden Şam sakinleri, TSİ sabah 08.00 sularında, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’a ve Suriye ordusuna destek vermek için sokaklara çıktı. Şam merkezine Suriye bayraklarıyla çıkan Suriyeliler, ABD karşıtı sloganlar attı.

İRAN: BÖLGESEL SONUÇLARI OLACAK

İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da Suriye’ye yönelik harekat kınanarak, saldırının bölgesel sonuçları olacağı belirtildi.

Lübnan Hizbullahı tarafından yapılan açıklamada da “ABD’nin Suriye’ye, bölge halkına ve direniş hareketine karşı olan savaşı amacına ulaşamayacak” denildi.

Rusya Savunma Bakanlığı ise Suriye’ye yönelik saldırıda havadan karaya ve kruz olmak üzere 100’den fazla füze fırlatıldığını, bu füzelerin çoğunun imha edildiğini duyurdu. Açıklamada, saldırıyı Kızıl Deniz’deki iki ABD savaş gemisinin, Akdeniz’deki taktik uçaklarının ve Tanf bölgesindeki B-1B bombardıman uçaklarının gerçekleştirdiği, Suriye’nin ise saldırıyı Sovyetler Birliği yapımı hava savunma sistemleriyle geri püskürttüğü ileri sürüldü. Saldırının geri püskürtülmesinde Rusya’nın hava savunma sistemlerinin dahlinin olmadığı belirtildi.

BM’DEN İTİDAL ÇAĞRISI

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres,  uluslararası hukuka uygun hareket edilmesi, itidal gösterilmesi ve gerginliği artıracak her türlü eylemden kaçınılması çağrısında bulundu. Guterres, yaptığı yazılı açıklamada,  ABD İngiltere ve Fransa’nın Suriye’ye yönelik hava saldırılarını yakından takip ettiğini ve ‘uluslararası barış ve güvenlik söz konusu olduğunda BM Sözleşmesi ve uluslararası hukuk ile tutarlı bir şekilde hareket etme zorunluluğu olduğunu’ belirtti.

TÜRKİYE’DEN DE SALDIRIYA DESTEK

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan konuya ilişkin yapılan ilk açıklamada saldırıya destek verildiği belirtilerek, “Suriye rejimine karşı düzenlenen operasyon yerinde tepkidir. Operasyonu memnuniyetle karşılıyoruz” denildi.

ESAD OFİSİNE GİDERKEN

ABD, İngiltere ve Fransa’nın Suriye’de hükümete ait hedefleri vurmasının ardından sabah 10 sularında Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın ofisine gitme görüntüleri yayımlandı.